Phân tích giọng văn của Thạch Lam trong truyện ngắn Hai đứa trẻ

Rate this post

Đề bài: Trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ”, khi con tàu đã rời ga phố huyện, Thạch Lam viết:
“Liên lặng theo mơ tưởng Hà Nội xa xăm, Hà Nội sáng rực vui vẻ và huyên náo. Con tàu như đã đem một chút thế giới khác đi qua. Một thế giới khác hẳn đối với Liên, khác hẳn với vầng sáng ngọn đèn của chị Tí và ánh lửa của bác Siêu. Đêm tối vẫn bao bọc chung quanh, đêm của đất quê, và ngoài kia, đồng ruộng mênh mang và im lặng.”

Phân tích đoạn văn trên từ đó kết hợp với sự hiểu biết truyện “Hai đứa trẻ”, nêu chủ đề của tác phẩm và nhận xét giọng văn của Thạch Lam.

Yêu cầu

Qua việc phân tích nội dung và nghệ thuật đoạn văn, mở rộng ra toàn tác phẩm, nêu lên rõ chủ đề của truyện ngắn “Hai đứa trẻ” và giọng văn của Thạch Lam.

Bài làm

Đọc “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam không ai quên đó là một loại truyện không có truyện nhưng lại giàu sức gợi. Không ai quên có một cô bé Liên đảm đang, dịu đàng và cũng đầy mộng mơ, mong ước, không ai quên những đêm khuya trên sân ga phố huyện Liên cùng em đứng chờ những chuyến tàu để mơ tưởng khi chuyến tàu đã “vụt qua”.

“Liên lặng theo mơ tưởng, Hà Nội xa xăm, Hà Nội sáng rực vui vẻ và huyên náo”. Hà Nội thật sôi động. Đó là Hà Nội trong kí ức tuổi thơ; Hà Nội của những kỷ niệm trong Liên mà đã bấy lâu nay Liên thiết tha muốn được sống lại những ngày xưa hạnh phúc ấy dù chỉ trong khoảnh khắc theo dòng mơ tưởng về Hà Nội. Sống ở phố huyện yên tĩnh, lặng lẽ này, một người con gái có cuộc sống nội tại mạnh mẽ và sôi nổỉ như Liên cảm thấy rất buồn. Đôi mắt chị bóng tối ngập dần dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm hồn thơ ngây của chị. Có lẽ vì vậy mà đêm nào Liên cũng đợi tàu ở Hà Nội về một cách tự giác như một thói quen khó dứt bỏ. Chị muốn hưởng một chút cái náo nức, vui vui mà đoàn tàu như chở cả thế giới phồn hoa đô hội qua phố huyện nghèo nơi chị đang sống. Chị khao khát ánh sáng và sự hoạt động biết bao! Và chỉ có sự háo hức đợi tàu mỗi đêm là có thể giải thoát chị khỏi nỗi buồn lặng lẽ. “Con tàu như đã đem một chút thế giới khác đi qua” – thế giới của đô thành sôi động, sầm uất vang dội đủ thứ âm thanh của cuộc sống đời thường trong Liên. Chỉ cần “một chút” – “một chút” thế thôi là Liên cũng cũng cảm thấy lòng mình rộn rã hẳn. Chị thấy “thanh thản”, niềm vui nhè nhẹ khẽ len vào lòng.

“Liên sống giữa bao nhiêu sự xa xôi”. Thế giới thực tại của Liên là phố huyện “tịch mịch”, tĩnh lặng, buồn tẻ, ít trở mình. Nó càng tịch mịch, tĩnh lặng hơn khi con tàu đã vút qua chấm dứt mọi sự hoạt động của một ngày tẻ nhạt. Một thế giới mờ mịt, “đầy bóng tối”, chỉ le lói vài vầng sáng hắt ra từ những ngọn đèn tù mù, bầy đom đóm nhấp nháy, những chòm sao xa tít tắp… Trong truyện, nhiều lần Thạch Lam nhắc đến ánh sáng trên cái nền của bóng tối. Đó là cuộc đấu tranh thực sự giữa ánh sáng và bóng tối mà ánh sáng chỉ như một viên đá ném vào giữa cái ao lớn là bóng tối. Mặt ao chỉ khẽ xao động rồi lại yên lặng như cũ cũng như ánh sáng không thể át đi bóng tối rợn ngợp bao trùm. Thế giới thực tại đó của Liên cũng là thế giới khác hẳn với với thế giới mà đoàn tàu đã chở qua phố huyện mỗi đêm. Đoàn tàu vụt nhanh trong đêm tối, “các toa đèn sáng trưng, những toa hạng trên sang trọng lô nhô những người đồng và kền lấp lánh và các cửa kính sáng”. Không như phố huyện “quê mùa” ngày ngày lặng lẽ, thế giới đô thành đầy ắp ánh sáng, sang trọng và đông vui nhộn nhịp. Nhìn theo đoàn tàu nhìn theo ánh sáng mang hơi thở của Hà thành, Liên biết bao xao xuyến, rạo rực. Ánh sáng ấy vút qua bừng lên khoảnh khắc trong mắt Liên, đưa Liên vào cõi “mơ tưởng”. Liên nghĩ về quá khứ, nghĩ về tương lai và nghĩ về hiện tại Quá khứ tuổi thơ sống hạnh phúc giữa đất Hà Nội huyên náo qua lâu rồi. Tương lai thì mờ mịt. Và hiện tại đầy bóng tối. Cuộcsống thật tẻ nhạt và đáng buồn… Con tàu vụt qua, “đêm tối vẫn bao bọc chung quanh, đêm của đất quê, và ngoài kia; đồng ruộng mênh mang và yên lặng”. “Cả phố huyện bấy giờ mới thật là hết náo động”. Chuyến tàu “đi qua phô’ huyện” là sự hoạt động cuối cùng của đêm khuya”. Đêm tối đối với Liên đã “quen” lắm rồi, nhưng Liên vẫn khao khát được thấy ánh sáng, được sống giữa ánh sáng ngập tràn và nhất là được sống trong không khí sôi động, náo nhiệt. Bởi Liên không phải là người dễ dàng chấp nhận số phận. Chị cũng có bao ước mơ và hơn hết, chị còn có một sức sống nội tại mãnh liệt, sôi nổi. Sống giữa phố huyện yên lặng, vắng vẻ mà tâm hồn chị không yên lặng chút nào. Trong chị dường như luôn có những con sóng ngầm cồn cào, dữ dội. Đó là những khao khát, những ước vọng được sống một cuộc sống mới mà ở đó có ánh sáng và âm thanh chứ chị không muốn an phận nơi đất quê ẩm mốc, nơi phố huyện nhỏ bé, thưa thớt này.

Thảo luận cho bài: Phân tích giọng văn của Thạch Lam trong truyện ngắn Hai đứa trẻ